Frans Budé * D i v e r s

Gregor Laschen, 'De tekst van de vogel'

2012-01-31T16:05:00.005+01:00

De tekst van de vogel
(voor Stefan Schwerdtfeger)

Boven tegen de hemel zoals vroeger vaak de in-
gevroren strepen, ver daarachter het geluid.
De aarde, laatste 'Gegend der Geschlagenheit', blauw-
grijs vastgekoekt bed van as waaruit nu
één voor één, af en toe samengebundeld door de wind
restjes veren stijgen, zich verzamelen boven
een haastig verlaten van voeten in het ijzer, in het
boek van de lava, ongelezen, drijven sporen voorbij. Zo
is het leven. Drijfzand komt in beeld met olievissen
tegen de hemel, daarachter de kusten van Palestina,
Afrika’s versgedolven graven. Op z’n kop
staande hemel. Heel alleen en soms samen-
gebundeld de veren
over de streek, een ingedompeld schrijven,
wegwijzer voor dit oude blindvliegen. De tekst van
de vogel is mijn tekst vooruit, klein stukje
maar, paar ooglengtes.

Gregor Laschen (Ueckermünde, Duitsland, 1941) studeerde literatuur, filosofie en kunstgeschiedenis. In 1988 richtte hij ‘Poesie der Nachbarn’ op, een literaire werkplaats voor vertalingen en publicaties van poëzie. In 1996 ontving hij voor zijn poëzie de gerenommeerde Peter-Huchel-Prijs. Aan de universiteit van Utrecht doceerde hij jarenlang moderne Duitse taal- en letterkunde. Thans woont hij in Bremen.
Foto: © Ingo Wilhelm
Vertaling: frb

Gerrit Kouwenaar, 'De winter staat stil'

2012-01-22T12:07:00.007+01:00

De winter staat stil

Schrijf de winter staat stil, lees een dag zonder dood
spel de sneeuw als een kind, smelt de tijd
als een klok die zich spiegelt in ijs

het is ijskoud vandaag, dus vertaal wat men schrijft
in een klok die niet loopt, in het vlees
dat bestaat als sneeuw voor de zon

en schrijf hoe haar lichaam bestond en zich boog
gelenigd in vlees en keek achterom
in het oog van vandaag, en lees wat hier staat

de zon op de sneeuw, het kind in de slee
het dichtgewaaide spoor, de onleesbare dood –

Uit: Gerrit Kouwenaar, Totaal witte kamer,
Uitgeverij Querido Amsterdam, 2002

(Filmpje YouTube: zegerius)

Twaalf.Twaalf.Twaalf (maand 1)

2012-01-11T13:25:00.011+01:00

Foto boven: Frans Budé, 'Sneeuw'.

12 kunstenaars tonen in 2012 12 keer (oftewel eens per maand) een nieuw werk in een kistje van 30x30 cm. Idee: Jo Hendriks.
Waar? Bij Merle Anderson in het centrum van Maastricht.
Wie? Merle Anderson, Andrea Bertus, Ton Brenders, Elly de Bruijn, Frans Budé, Frans Carlier, Leonne van de Gaar, Jo Hendriks, Hub Krewinkel, Tanja Mosblech, Natascha Rieter en Leida Wieland.
Laat u verrassen en bezoek de twaalf exposities of kijk op de website
die Ton Brenders speciaal voor dit originele kunstproject maakte.

'Een ode aan het leven zelf'. Over Ger Lataster

2011-12-05T11:31:00.007+01:00

Bovenstaande woorden komen uit het gedicht ‘De droom’ dat ik schreef bij een recent schilderij van Ger Lataster. Via www.wordle.net zijn ze door elkaar gehaspeld en van kleur voorzien.
Wie het echte gedicht – uit een reeks van zeven – wil lezen, kan terecht in het boek Een ode aan het leven zelf. Rick Vercauteren, directeur van Museum van Bommel van Dam te Venlo, schreef een boeiende inleiding. Het boek geeft een overzicht van het werk van Lataster (1920) uit de periode 2000-2010, staat stil bij de bekroonde documentaire Niet zonder jou van Petra en Peter Lataster en toont tevens het meest recente werk uit 2011. Hugo Thomassen legde zowel de schilder als diens werk vast in een intrigerende fotoserie.
De tentoonstelling loopt tot 4 maart 2012 in Galerie Post + García, Avenue Céramique 17 6221 KV Maastricht. Opening expositie en boekpresentatie: zondag 11 december 2011 om 15:00 uur. Meer info op de website van de galerie.

24 jaar na de bundel 'Grenswacht'...

2011-11-25T13:37:00.012+01:00

In zijn recensie ‘Poëzie uit een grensgebied’ schreef Jan van der Vegt ooit in het Vlaams-Nederlandse tijdschrift ‘Ons Erfdeel’ (1988, nr 3, pp. 422-423) over mijn bundel Grenswacht (1987):
‘Deze derde bundel laat een volgroeid dichterschap zien en bevestigt Budés positie in de Nederlandse poëzie.’
Bij het schrijven van deze bundel heb ik nooit gedacht dat ik ooit zou voorlezen uit mijn poëzie in een oud grenskantoor. Dat dit nu toch gaat gebeuren is dankzij de uitnodiging van de Belgische dichter/essayist/historicus/uitgever Bruno Kartheuser die nauw verbonden is met het tijdschrift 'Krautgarten'.
In welk voormalig grenskantoor vindt een en ander plaats? Niet ver van het drielandenpunt aan Belgisch-Duitse zijde (Gemeente Raeren en gemeente Aken). KuKuK heet het voormalige douanekantoor inmiddels: Kunst- und Kultur im Köpfchen. Niet alleen Bruno Kartheuser en ondergetekende lezen daar, ook de Duitse schrijver Hermann-Josef Schüren. Ludger Singer zorgt voor de muziek en de acteur Christian Cadenbach draagt een vrolijk kerstverhaal van de Ierse schrijver en zanger Mick Fitzgerald voor.
Dit alles en meer op donderdag 1 december om 20:00 uur.

"Waar is je fotolog te vinden?"

2011-11-11T17:53:00.003+01:00

Steeds vaker hoor ik van bezoekers dat ze mijn fotolog niet kunnen vinden. Met een klik op "Place publique" rechtsboven op deze donkergrijze pagina loodst u er zichzelf naar toe! Voor wie wat meer kleur wil!

Danser van Wanssum

2011-11-11T17:33:00.008+01:00

Danser van Wanssum

Een man, gekrast in steen, hemelwit
het lijf, juichend, springend de wilde sprong
van rivieren, klaterend als water,
spetterend als vuur met sneeuw geblust.

Alle tijd valt hem ten deel, het ruisloze
fonkelen van sterren aan het hemelruim.

Langgeleden hij tot troost werd van de goden,
en speelt en deelt met ons zijn dansverhaal.

frb

"In 1988 deden archeologen een bijzondere ontdekking. Nu eens niet tijdens een opgraving of een zoektocht op een akker, maar in de kelders van het gemeentehuis van Venray. Daar in het halfduister inventariseerden ze de gemeentelijke archeologische collectie. Die was door een drietal amateur-archeologen in de jaren zestig verzameld en zaten in door het vocht aangetaste dozen en zakjes. Duizenden stukjes vuursteen en steen hadden zij verzameld en die gingen weer door de handen van de onderzoekers. Er zat een klein plat steentje tussen en gelukkig bekeek een van de archeologen het met wat strijklicht en zag toen ineens een klein mannetje. Hij was ingegraveerd op het steentje. Hij draagt een lendendoekje en lijkt te dansen. Al snel stond het mannetje bekend als de “Danser van Wanssum”. Archeologen zijn blijkbaar nogal gek van bijnamen, want de naam danser is afgeleid van een vondst bij Eindhoven die de “Danseres van Geldrop”, alias de “Venus van Mierlo” heet. Het zijn de weinige afbeeldingen van mensen uit de prehistorie die bekend zijn. De ouderdom van de danser wordt geschat op ca. 10.000 jaar."
(Bron: met dank aan de website "Het Erve Nevenzel" die mij inspireerde tot een gedicht over deze bijzondere vondst).

Rimrammen in de Redoute Revisited

2011-10-25T11:29:00.007+02:00

Op vrijdag 4 november 2011 vanaf 20.00 uur vindt in de Spiegelzaal (Redoute) van La Bonbonnière in Maastricht een bijzondere poëzieavond plaats. Onder de naam Rimrammen in de Redoute Revisited treden achttien dichters uit zuidelijk Nederland samen op. Vier van hen - Leo Herberghs, Wiel Kusters, Ton van Reen en Hans van de Waarsenburg – traden op 1 november 1967 ook al in deze zaal op bij Rimrammen in de Redoute. In die tijd een nieuw fenomeen, overgewaaid uit Amerika en in 1966 door Simon Vinkenoog met Poëzie in Carré in Nederland geïntroduceerd. Hans van de Waarsenburg en Fred van Leeuwen (Regionale Omroep Zuid) zorgden voor de introductie in Maastricht. Een nieuwe generatie dichters trad tijdens deze drukbezochte en nogal tumultueus verlopen avond op. Rimrammen in de Redoute Revisited is een revival hiervan en brengt de generatie van destijds samen met twee generaties daarna. Bovendien is er, net zoals in 1967, live jazzmuziek. Ditmaal naar aanleiding van een bijzonder muzikaal-literair project van componist en muzikant Jesse Passenier.
Welke 18 dichters lezen die avond? Zie de literatuursite van het Huis voor de kunsten Limburg.

Naschrift. Leo Herberghs (87) – de nestor van de Limburgse dichters – bij zijn optreden op 4 november 2011. Met dank aan Roel Idema.

Tomas Tranströmer: Nobelprijs 2011

2011-10-06T14:59:00.013+02:00

foto: ©afp

Vanaf de berg

Ik sta op de berg en kijk uit over de baai.
Boten rusten op de oppervlakte van de zomer.
‘Wij zijn slaapwandelaars. Manen op drift.’
Zo zeggen de witte zeilen.

‘Wij sluipen door een slapend huis.
Wij duwen zachtjes deuren open.
Wij leunen tegen de vrijheid aan.’
Zo zeggen de witte zeilen.

Eens zag ik de wilsbeschikkingen van de wereld varen.
Zij hielden dezelfde koers – één grote vloot.
‘Wij zijn verspreid nu. Niemands geleide.’
Zo zeggen de witte zeilen.

Tomas Tranströmer
Uit: Het wilde plein. Gedichten 1948–1990. Vertalingen: J. Bernlef
De Bezige Bij, Amsterdam, 1992

Het helaas niet meer bestaande literaire tijdschrift Raster heeft een aantal gedichten van Tranströmer samen met een beschouwing online gezet.

Lezen in Den Haag

2011-09-13T14:36:00.005+02:00

In het weekeinde van 24 en 25 september 2011 zullen vijftig dichters vijf keer per dag voordragen uit eigen werk in vijftig Haagse woonkamers. De lezingen beginnen om 13.00, 14.00, 15.00, 16.00 en 17.00 uur. Iedere bezoeker ontvangt een routekaart waarop de locaties en dichters staan aangegeven en maakt per lezing zijn eigen keuze welke schrijver hij wil bezoeken. Elke bijeenkomst duurt maximaal 45 minuten waarna het publiek de gelegenheid heeft naar een volgende locatie te reizen. Elke bezoeker ontvangt ook een bundel met bijdragen van alle deelnemende dichters.

Nieuwe productie

2011-08-28T11:02:00.021+02:00

©Moniek Wegdam

In deze hedendaagse muziekvoorstelling van componiste Anne Parlevliet wordt een oeroude Limburgse traditie, de fanfare, bezongen. Akoestische en elektronische fanfare-instrumenten belichamen en verklanken veranderingen in de tijd. Technologie en traditie gaan hand in hand. De dichter Frans Budé schreef speciaal hiervoor een lang episch gedicht. Muziek en tekst zijn nauw met elkaar verweven. Woorden vinden hun weg tussen rauwe elektronische muziek en harmonieuze blaasklanken. Taal en muziek prikkelen emotie en herinnering.

‘De fanfare en alles wat verandert’ gaat over twee personen uit één en dezelfde woonomgeving: de componiste Andrée Bonhomme (Maastricht 1905 - Brunssum 1982) en de hedendaagse jongeman Stef Moonen die lid is van de plaatselijke harmonie. Hoewel ze elkaar niet gekend hebben delen ze dezelfde passie: hun liefde voor muziek. Hun verhalen zijn zowel een ode aan de Mijnstreek van toen als aan Parkstad van nu.

Producent: Bart van Dongen, Intro in Situ
Compositie en artistieke invulling: Anne Parlevliet
Gedicht: Frans Budé
Verteller en zanger: Matthias Quadekker
Elektronische fanfare-instrumenten: Frank Baldé, Steim
Muzikanten met elektronische instrumenten en Fanfareleden

Uitvoeringen Festival Cultura Nova, Heerlen >
zaterdag 3 september 17.00 uur (première)
zaterdag 3 september 19.00 uur
zondag 4 september 14.00 uur
zondag 4 september 16.00 uur

Locatie: Park Burg. De Hesselleplein, Heerlen. Toegang; € 7,50
Bestellen: http://www.culturanova.nl/nl/artiesten2011/anneparlevliet

Uitvoeringen 'Het Parcours' (opening Cultureel seizoen Maastricht) >
Zondag 11 september, lokatie: Op de Thermen (Stokstraatkwartier) om 14:00 en 16:00 uur. Toegang gratis

Treingedicht

2011-06-24T12:57:00.008+02:00

Het Spoorwegmuseum te Utrecht is bezig met op diverse locaties in het museum een gedicht over treinen of reizen aan te brengen. Een soort gedichtenroute. Bezoekers worden onverwacht met poëzie geconfronteerd. De foto boven laat een gedicht zien uit mijn bundel
De trein loopt prachtig binnen en is aangebracht op een koperen wand bij een loopbrug. Dit zijn de overige gedichten:

• ‘Een hond gaat op reis’ van Willem Wilmink
• ‘Bericht aan den reiziger’ van Jan van Nijlen
• ‘Ongeluk’ van Drs P.
• ‘Een locomotief’, Toon Tellegen
• ''De trein bleef staan’, van Annie M.G. Schmidt
• ‘Rollend materieel’, van Gerrit Achterberg.
• ‘Treinreis’ van Frans Budé
• ‘Aan Rika’ van Piet Paaltjens
• ‘De laatste trein’ van Harriet Laurey
• ‘De reiziger’ van Jopie Breemer
• ‘Even denken zei ’t paard’ van Annie M.G. Schmidt
• ‘Wedren met de hazen’, van Lambrecht van den Broek

Treinreis

Te wachten op de trein, uiterst moeizaam
over de grijze brug, een gele bloem springt
open, helder in een draai, en valt niet om.

De bloei is een begin, de trein loopt prachtig
binnen, is een engel, strijkt langs de perrons.
Om niet te verdwalen stappen we in, jij,

bedachtzaam, tilt je koffers, probeert opnieuw
een brede lach. En staart. Breekt het landschap in,
regen slaat het raam, rechts een huis gegeseld –

zag je dat, een tuinschuur klapte open, er golven
hagen op de wind. Onvermoeibaar kuiert
de landweg, wegen binnendoor, staat

onverwacht een ladder, glimmend, hemelhoog.
Scheert een flits van een signaal – dat er iets is,
langzaam voortduurt, en alles nog te gaan.

(Uit: De trein loopt prachtig binnen, Meulenhoff Amsterdam, 2003)
frb

Met dank aan Evelien Pieterse van Het Spoorwegmuseum die de foto maakte en toestuurde.

Pas verschenen

2011-06-20T13:20:00.003+02:00

Afgelopen voorjaar verscheen 'De brakke hond,' een Vlaams magazine dat zichzelf afficheert als 'literair tijdschrift met neus'. Daarin ondermeer Tom De Keyzer over het roken van Italo Svevo, artikelen van Jeroen Brouwers, Jan Brokken, Ilja Leonard Pfeijffer, An Heijlen, Bart Plouvier, Frank Adam en een interview van Chrétien Breukers met Annemarie Estor. Plus zes gedichten van ondergetekende. Dit is er één van:

L’Isle-sur-la-Sorgue

Kijken we naar de rivier, de brug komt later,
het hoge, okergele huis, de sliertige rook
die verwaait boven het kalme water,
talmende vissers bij strakgespannen draden.

Ook is er de sluwe reiger, zijn lege blik
naar onbekende vertes, hij verdwijnt voorbij
de stad waar de rivier het water haalt,
blauwe luchten schept, glimmende vissen

voor het uitgezette net. En thuis,
de dagen aan tafel, verplaatsen we ons
in gedachten, ontdekken vogels en moerassen,
verscholen in de coulissen van de nacht.

frb

Bloemlezing Boomsma

2011-05-22T19:41:00.005+02:00

Zodra de dood

Hij heeft ’s nachts staan wachten, takken
vertrapt, schimmelige bladeren op het pad.
Daar leeft hij voor, in volle lengte luisterend
aan een raam, aandachtig geritsel, behaaglijk
voor de juiste stap. Niet meteen een dans,

maar toch in minder dan geen tijd
zijn rinkelende spoor waar hij
op zachte zolen door openstaande deuren
zijn glimp laat zweven in een hoofd,
net nog niet vergruisd. Waar u ook bent,

zegt hij, het kreunen van de wind drijft u terug,
blaast u voort, krijtwit, bloot – en niemand
die uw voeten kust dan ik, ijskoud

zal ik u omsluiten, uw naam wissen, zout
naar uw slapen dragen, slijk op uw wangen,
en met u rondgaan, verder dan u dacht.

frb

Bij Uitgeverij Prometheus verscheen dit voorjaar bovenstaande bloemlezing, samengesteld door Arie Boomsma. Twee honderd gedichten, waarvan 'Zodra de dood' (uit Blauwe rijst, Meulenhoff Amsterdam, 2006) er één is.

Pas verschenen

2011-05-14T17:54:00.004+02:00

In maart 2008 creëerde cultureel maanblad Zuiderlucht 'een vrijplaats voor dichters'. Spelregel: schrijf een gedicht van veertien regels. Het resultaat werd gebundeld en onlangs gepresenteerd onder de naam van de rubriek: Perron Poëzie. 29 gedichten uitgebracht door Uitgeverij Bodosz. Concept en coördinatie: Emile Hollman en Wido Smeets, vormgegeven door Baer Cornet en van illustraties voorzien door Rowland Jones. ISBN/Ean 978-90-817119-1-3

Onderstaand gedicht is er ook in opgenomen:

Opnieuw een dag

Als alle licht zich spreidt, opnieuw een dag begint,
geluid van ver, de wekker gaat, dan
ineens een wandelaar, doelgericht de Diepstraat in.
Een bord wijst: ginds stroomt een rivier,

krijgt men koffie, een veer legt aan. Hoe wolken
zich verhangen naast een brug in de verte,
er pruttelt traag een bootje op het water,
het stottert en prevelt, dan ineens vooruit.

En nooit dezelfde Maas, zoals zij haar gang
steeds gaat in alle rust en hevigheid. Ach, de tijd
is vluchtig, weifelt net als wij op welke wind

de ganzen, in welke stroom de vissen gaan.
Vraag het de veerman, hij weet
de tol al duizendmaal betaald.

frb

Gedicht over oehoe

2011-04-13T13:46:00.004+02:00

Ook dit voorjaar is via een webcam een oehoe-paar en zijn jongen weer te volgen. Het nest bevindt zich in een mergelgroeve aan de rand van Maastricht.

Mergelgroeve

Waar nu een oehoe in vrijheid broedt, knipperend
met zijn ogen tegen het licht dat rijkelijk spoelt
over witgele richels en kloven, klopte ooit
in versteende hartkamers de lang verjaarde voortijd.
De zee is toegedekt, verstild tot hoge mergelwand.

We schuiven door gangen van de berg het duister in,
stapvoets, als op stelten, langs brokken, karrenvrachten vol.

Eenmaal buiten: de Grote Uil, nauwelijks in zicht duikt hij
gulzig omlaag, herinnert zich het vrijpostige konijn
in het natte onderhout, tilt hem op, de argeloze,

boven aloude velden een nieuwe verte in, klapwiekend
onder het gewicht van een bleke, scheefgezakte maan.

frb

Verschenen: 'De tegenstrijdige generatie'

2011-03-27T11:09:00.007+02:00

Yves T'Sjoen bracht zeventien dichters bij elkaar in de bloemlezing De tegenstrijdige generatie: Robert Anker, Benno Barnard, Huub Beurskens, Frans Budé, Eva Gerlach, Jacob Groot, Luuk Gruwez, Stefan Hertmans, Hester Knibbe, Frank Koenegracht, Anton Korteweg, Wiel Kusters, Leonard Nolens, Willem Jan Otten, Hans Tentije, Miriam Van hee, Ad Zuiderent.
320 pagina's, € 22,50. Meer hierover op de website van Uitgeverij Meulenhoff.

Ode aan het licht

2011-03-22T19:46:00.004+01:00

Als de getalenteerde edelsmid en beeldend kunstenaar Merle Anderson je iets vraagt, kun je moeilijk weigeren. Op haar verzoek schreef ik, speciaal voor de Tefaf-dagen , het gedicht ‘Ode aan het licht’. Het werd letter voor letter met de hand op zijde aangebracht en siert nu haar etalage in de Maastrichtse binnenstad.

Ode aan het licht

Kijk naar het licht.
Zie het dolle sprongetjes maken
of argeloos voorbijschuiven, totdat
het behoedzaam gevangen
in de ronding van een ring
sieraad wordt, begerig geheim.
Gaandeweg aanwezig trappelt het,
parelt, en breidt zich uit.

frb

Arthur Rimbaud en Anselm Kiefer

2011-03-19T18:44:00.007+01:00

Aan de toch al indrukwekkende kunstcollectie van het Bonnefantenmuseum is sinds kort een imposant schilderij van Anselm Kiefer toegevoegd: ‘Le Dormeur du Val (2010)’. Indrukwekkend qua afmeting, maar ook als men weet waar Kiefer zijn inspiratie vond: in het gelijknamige gedicht van Arthur Rimbaud.
In een arcadisch landschap vol klaprozen schilderde Kiefer een rustende frontsoldaat. De rust is bedrieglijk, de man blijkt gesneuveld. De rode gaten in zijn lijf vermengen zich met de bloeiende klaprozen om hem heen.

De slaper in het dal (Le Dormeur du Val)

Een kuil vol groen waar een rivier door zingt
die 't kruid met flarden zilver onbesuisd
bespat; vanaf het fier gebergte blinkt
de zon: een klein dal dat van stralen bruist.

Een jong soldaat, blootshoofds, met open mond,
de nek in blauwe kers gedompeld, ligt
in openlucht te slapen op de grond
bleek in zijn groene bed vol plenzend licht

Zijn voeten in het lis, zo slaapt hij. Zwakjes
lachend zoals een ziek kind, soest hij zachtjes:
Natuur, wieg hem vol warmte: kou heeft hij

De geuren doen zijn neusvleugels niet trillen;
hij slaapt in de zon, één hand op zijn stille
borst, rechts twee rode gaten in de zij.

Het schilderij is uit de collectie van Charles en Jeanne Vandenhove. De vertaling is van Paul Claes.

Clara Janés, dichter van de maand

2011-03-05T13:25:00.009+01:00

De Spaanse dichteres Clara Janés (Barcelona 1940, woont en werkt in Madrid) ontmoette ik voor het eerst in 1986 tijdens Poetry International in Rotterdam. Sindsdien zijn we met elkaar in contact gebleven: we bezoeken elkaar, schrijven over en weer brieven en ontmoeten elkaar op verschillende festivals her en der in Europa.
In het filmpje legt Clara uit hoe we inspiratie vonden in elkaars poëzie. De tweetalige uitgave Creciente fértil (verschenen bij de bibliofiele uitgeverij van Ser Prop te Banholt) is daar een voorbeeld van.
In 1991 nam ik de reeks op in mijn bundel De onderwaterwind (Meulenhoff, Amsterdam).
Met 'Hans' wordt in het interview de dichter Hans van de Waarsenburg bedoeld.

Klankenfestival Jekerpoort

2011-02-13T12:37:00.006+01:00

25, 26 en 27 februari 2011: Nachtelijke tuinen met verrassende klankkleuren rondom het riviertje de Jeker. Een poëtische interpretatie van idylle en werkelijkheid aan een van de toegangspoorten tot de stad Maastricht.
Drie avonden met poëzie, volksverhalen, film, fotografie, muziek, klanksculpturen, stemkunst en soundscapes.

Idee: Paul Coenjaarts. Opdrachtgever: Intro in situ
Productie: Intro in situ, CNME, Paul Coenjaarts
Dubbelklik hier voor informatie over tijd en deelnemende kunstenaars.

Dal van de Jeker

Dit dal, ademend landschap, lichaam van aarde,
al het kruidige ons toebedeeld dat zich opengeeft,
eindeloos de kleine rivier doorlaat die zich
spoedt tussen lemen gronden door,

het zoemen dat voelbaar wordt, uitvloeit
naar alle kanten, deze smalle stroom
die om doorgang vraagt, ademtocht wordt in bochten,
tokkelt en bloost onder wisselende luchten, trommelt
en blaast voordat hij ingaat, voordat hij opgaat –

toetreedt tot de Maas.

frb

Dichtersontbijt

2011-01-19T12:52:00.008+01:00

In het kader van GEDICHTENDAG 2011 organiseert het Centre Céramique te Maastricht een dichtersontbijt met Ramsey Nasr en Frans Budé. Aansluitend lezen beiden voor uit hun werk en worden geïnterviewd door Lizet Duyvendak. Muziek: Gisela Douwes (piano) en Luis Andrade (cello). Zondag 30 januari van 10:30 uur tot 13:00 uur.
In de hal van hetzelfde Centre Céramique is nog tot en met 27 februari de bibliofiele uitgave 'Handbagage' te zien, een uitgave van Het Gonst te Antwerpen met gedichten van Frans Budé en foto’s van Judith Dekker.
Onder het motto 'Een wandeling door Maastricht, van gedicht tot gedicht' – vertrekkend vanuit het Centre Céramique waar een boekenlegger met de route te verkrijgen is – is er gedurende de hele maand januari een poëzieparcours te volgen. Onderweg komt men veertien maal een gedicht tegen. Dit jaar is muziek het motief dat de wandelaar vergezelt.

Lataster&Films present:

2011-01-11T16:20:00.004+01:00

NIET ZONDER JOU is het intieme en hartverscheurende portret van het oude kunstenaarsechtpaar Ger Lataster en Hermine van Hall, gefilmd door hun zoon en schoondochter. In de documentaire zien we hoe schilder Ger en fotografe Hermine hun laatste jaar samen doorbrengen na een huwelijk van 65 jaar. Een film van Petra Lataster Czisch en Peter Lataster als een ode aan de liefde en de kracht van kunst. Vanaf 13 januari in Amsterdam (Het Ketelhuis), Den Bosch (Verkadefabriek) en Maastricht (Lumière). Tijdens de IDFA eindigde Niet zonder jou onlangs op de zesde plaats van de Internationale Top Tien. Hier de trailer van de film. Enthousiaste recensies in o.a. Het Parool, NRC, de Volkskrant, de Pers, Dagblad de Limburger en Cinema.nl
Onderstaand gedicht is geïnspireerd op het gelijknamige schilderij van Ger Lataster.

Atelier met kruk

Een zee van onafscheidelijke doeken rolt
door mijn hoofd, slaat in golven los.

Dat in alle jaren de kooltjes in mijn ogen
vurig branden gaan als ik plaatsneem,

begerig licht aanbreng op haar lichaam, lippen
kleur, deinende borsten, en ik, gelukkig mens,

kruk en stoel ten spijt, geheel aanwezig word.
Zij mijn muze, de roekeloos onweerstaanbare

die zich aan mij overgeeft, zich losmaakt
van de kille muur, opnieuw tot leven komt.

En op het punt van vallen – o verblindend,
schitterend ogenblik – in mij tevoorschijn treedt.

frb

Over Andrée Bonhomme

2010-12-25T13:27:00.008+01:00

Naar aanleiding van het verzoek van de Stichting Maastrichtse componisten om gedichten te schrijven over leven en werk van componiste Andrée Bonhomme (1905-1982) raakte ik dusdanig onder de indruk van deze vrouw dat ik haar voetsporen volgde tot in Parijs. Hier het artikel in het culturele maandblad Zuiderlucht dat ik over haar schreef.

Onder de naam Partituur. Hommage aan Andrée Bonhomme schreef ik een reeks gedichten. Hier beneden één van de acht.
Zie ook het eerstvolgende bericht over Vijf componisten, vijf dichters.

Nachtdroom

Als iemand in je dromen komt, Andrée, open de deur,
ga op blote voeten voorzichtig het gangpad af,
zwarte orchideeën op het behang, minder zichtbaar
dan het peertje dat voorzichtig gloeit.

De trap is nu zonder treden, het huis zonder dak,
jij in een draaideur bij Galeries Lafayette de wereld rond,
zuchtjes slakend, je eigen muziek die een rilling verwekt,
aanslaat en aanwezig wordt, breeduit zich herplaatst,

stoel na stoel inneemt, warm omhelst wie met open zinnen
de schelp van zijn oor verzilverd weet, omringd
met welvende akkoorden, nauwelijks verscholen
parels in het middaglicht, rondgang door het paradijs.

Doe rustig de knip van de deur, de sterren trippelen
over het dak, terwijl vroeg in de ochtend de vogel van verlangen
neerstrijkt aan je raam, jij vandaag tussen golven heimwee

in het ritme van de straat onverwacht een melodie hoort,
aarzelende aanzet die gretig opstaat van het papier,
de stilte verschuift, applaus wordt, minutenlang.

frb

Nieuwe bibliofiele bundel

2010-11-10T13:43:00.038+01:00

Op vrijdag 3 december 2010 wordt om 16:30 uur in het Centre Céramique te Maastricht een bibliofiele dichtbundel van Frans Budé gepresenteerd als resultaat van nauwe samenwerking tussen een dichter (15 gedichten), fotograaf (15 foto's) en meermaals bekroonde vormgever/ drukker.
Fotograaf Judith Dekker liet zich inspireren door de gedichten die op hun beurt verwijzen naar souvenirs, door vrienden en bekenden van Budé meegebracht na een reis. Haar kleurenfoto's intrigeren door hun sfeer van intimiteit en verfijnde verstilling.
De bundel werd op een speciale manier vormgegeven, met de hand gezet en gedrukt door Dick Wessels van de bibliofiele uitgeverij Het Gonst te Antwerpen. Van 3 december t/m 27 februari 2011 is dit sieraad te zien in de lange halvitrine van het Centre Céramique.
In Antwerpen wordt het boek gepresenteerd op zondag 12 december om 15:00 uur bij Antiquariaat Demian, Hendrik Conscienceplein 16-18 2000 Antwerpen. Zowel in Maastricht als in Antwerpen houdt Michaël Vandebril, verantwoordelijk voor het letterenbeleid van de stad Antwerpen, een korte inleiding.

MEER OVER HET BOEK
Handbagage verschijnt in 50 exemplaren, verdeeld over twee edities. Er is een luxe editie waarin naast de gedichten alle foto's zijn opgenomen op een formaat van 12 x 12 cm. Dit boek is gebonden in een linnen omslag en refereert qua vorm aan de fotoalbums, zoals wij die van vroeger kennen. Het heeft een oblong formaat, meet 23 x 30 cm en bevat 37 bladzijden. De tekst is met de hand gezet uit de Spectrum, Gill en houten Biljetletter en gedrukt in twee kleuren op Zerkall-Bütten.
De gewone editie bevat naast de gedichten een 'bladwijzer' waarop in klein formaat de beelden zijn opgenomen. Het aantal pagina's is 23. Deze versie is Japans gebonden en wordt gestoken in een papieren foedraal.
BESTELLEN en of VOORINTEKENEN.
Alle uitgaven zijn gesigneerd door Frans Budé & Judith Dekker en op de pers genummerd. De luxe-editie wordt bovendien op naam gedrukt.
Voorintekenen op een exemplaar naar keuze is mogelijk door te reageren op dickwessels@skynet.be Na overmaking van het verschuldigde bedrag op één van onderstaande rekeningen wordt u zo spoedig mogelijk na verschijnen een exemplaar gezonden.

Voor Nederland: ING rekening 57 56 486 t.n.v. Dick Wessels, Schotensesteenweg 112, 2100 Deurne. Voor België: KBC rekening 401 4543191 20 tnv Wessels, Diederik

Luxe-editie, voorintekenen € 235.- per ex., na 12 dec. € 250.-
Gewone editie, voorintekenen € 65.- per ex., na 12 dec. € 75.-

Over de totstandkoming van het boek kan men lezen op de literatuursite van het Huis voor de Kunsten.

Naast genoemde presentaties staat Het Gonst op de Beurs voor kleine uitgevers in Paradiso te Amsterdam op 5 december a.s.

Beneden het openingsgedicht van Frans Budé met bijbehorende foto van Judith Dekker:

Airport Aarde

In aangroeiende rijen bevechten we onze plaats
met messen in de ogen. Altijd nieuw: rommelen
in tassen, sleutelbos die zich langzaam onthaast.
In broekzakken geen grip op gladde aansteker,

piloot verdwaald tussen grondpersoneel, steward
met gebruinde wangen. Vandaag alles anders.
We kennen de wieltjes van dwarse trolly’s,
vertrouwen elke meid in politieshirt.
................Ja, we gaan! wordt omgeroepen,
scheur niets aan flarden deze overvolle dag.
Zo waken we over elke voetstap, geven onszelf
een kans, plaatsen ons voor uitzicht aan het raam.

Eén vleugel is al oud, je ziet het, en toch –
dit alles is het waard.

Literaire middag in Nijmegen

2010-10-31T20:37:00.002+01:00

Bep Scheeren in Museum Van Bommel van Dam

2010-10-01T15:13:00.010+02:00

In Museum Van Bommel van Dam te Venlo loopt t/m 9 januari 2011 de tentoonstelling 'Bep Scheeren – Van de liefde en de haat 2000–2010'.
Bep Scheeren (Kerkrade, 1950) heeft een grote voorliefde voor dubbelzinnigheid en dubbelspel. Haar expressieve kunstwerken zitten telkens boordevol tegenstellingen en uitersten. Gevoelens van ontroering, verwondering, ergernis, geluk, verdriet, leven en dood, de relatie tussen seks en sensualiteit, en het bewustzijn als vrouw, zijn haar inspiratiebronnen. Volgens Scheeren is het leven 'een samenraapsel van dubbele waarheden, interpretaties, tegenstrijdige, deels persoonlijke en deels universele ervaringen'.
Bij de tentoonstelling verscheen een catalogus met beschouwingen van Ric Vercauteren en Frans Budé. De laatste schreef ook zeven gedichten bij het werk van de kunstenaar met als overkoepelende titel 'Kom, zegt de haas, ik troost je.' De gedichten werden door Stefan Wieczorek in het Duits vertaald.

Verraderlijke tooi

Wie denkt dat men mij gratuit omhelzen kan,
vooruitloopt op een tomeloos genieten,

weet niet van mijn bewegingen. Hoe ik
u dwing in een verloren gewaande droom

plaats te nemen ergens op een plint,
en ik mijzelf tooi met handen en voeten,

mij langzaam uit mijn lichaam hijs, mijn hoofd
volstouw, terwijl ik dein op de kleuren

van het palet. Noli me tangere! Mijn lichaam
valt uw richting uit, schampt u telkenkere.

frb

[Verraderlijke tooi, acryl op linnen, 2005, 80x60 cm].

Poëzieroute Meerssen (L)

2010-09-24T14:40:00.009+02:00

Elf gedichten staan sinds zondag 26 september langs de 'Poëzieroute Meerssen', een wandelroute (7 km) door de oude kern van deze gemeente en langs het riviertje de Geul. De Geulgemeenten Valkenburg en Gulpen-Wittem hadden eerder al een deel van de route van poëzie voorzien. In Meerssen selecteerde een werkgroep gedichten van de volgende dichters: J. C. Bloem, Remco Campert, Anna Enquist, Eva Gerlach, Jacques Hamelink, Johanna Kruit, Wiel Kusters, Lucebert en J.J. Tienhoven. Renée Lijnen, leerlinge van het Stella Maris College, won een poëziewedstrijd. Haar bekroonde gedicht werd opgenomen.

Frans Budé schreef in opdracht het gedicht 'Tussen de Bruggen' naar de gelijknamige weg waaraan het Joodse kerkhof ligt. Op de foto de achterzijde van de steen met het gedicht recht tegenover de begraafplaats. Het riviertje, dat in het Belgische Eynatten (niet ver van de Duitse grens) ontspringt, stroomt aan de rechter zijde van het oude kerkhof voorbij om uiteindelijk bij Voulwames in de Maas uit te monden.

Tussen de Bruggen

Voel de zachte bries die wervelend ruimte krijgt
boven de golven van de Geul. Nabij hoek en straat,
nabij de paden van verwondering de blijde doortocht

van het water, zijn zang op alle uren van de dag.
Op elke windtocht warrelt stof geruisloos boven
eeuwenoude graven, klinken langvergeten namen.

Onze kwieke voetstap door straten en dreven als groet
aan hen die nu in vrede rusten. Tussen de Bruggen
verglijden de jaren, horen we van dichtbij

het klaterende spel van water. En wij, onderweg,
badend in het licht, vertellen elkaar verhalen,
volgen het slingerende pad dat vóór ons ligt.

frb

De gratie van muziek en poëzie

2010-09-17T14:22:00.007+02:00

Afgelopen maand maart vond in het Concertgebouw te Amsterdam, uitgevoerd door Blazersensemble Helicon en sopraan Fenna Ograjensek, de wereldpremière plaats van de liedtekst 'Maastricht' van dichter Frans Budé.
Een reprise van deze compositie van André Stolwijk vindt zondag 26 september plaats in het Maastrichtse Conservatorium. Aanvullend worden door Helicon, onder leiding van dirigent Björn Bus, composities van Margriet Ehlen, Jean Lambrechts, John Slangen en Robert Weirauch ten gehore gebracht. Alle liedteksten van Frans Budé worden gezongen door Fenna Ograjensek, sopraan. Ook worden die middag bestaande werken van de componisten Andrée Bonhomme, Jean Lambrechts en Matty Niël uitgevoerd. Pianisten zijn Jean Lambrechts en Robert Weirauch.
Aanvang 15:00 uur, toegang € 7,50 incl. programmaboekje.

De foto is genomen tijdens een van de repetities in de Willem Hijstekzaal van het Conservatorium.

Tweetalige editie 'Peyton's Facebook'

2010-08-29T15:02:00.004+02:00

Bij het Bonnefantenmuseum verscheen juli 2010 een bijzonder fraai vormgegeven tweetalige uitgave van 'Peyton's Facebook'.
De vertalingen naar het Engels zijn van Colleen Higgins. Meer over de Amerikaanse schilder Elizabeth Peyton op Google.
Het bundeltje met acht Nederlandse gedichten en hun vertalingen is verkrijgbaar in de museumwinkel van het Bonnefantenmuseum te Maastricht.

Gedicht bij foto Sander Philippen

2010-08-29T14:47:00.003+02:00

Aanwezigheid van bos

Ik weet een bos voor dieren in het donker,
een zachte helling met klauwen in de grond.

In mijn dromen rekken zich jonge beukenbomen,
gestileerde vormen lopen uit in waaiers kruin.

Nu eindelijk het ruisen in dit kavel is stilgezet,
het kleurpalet van bladeren verstrakt,

geeft het bos zich aan mij over. Alle aandacht
voor de takken, hun zuiverheid, hoor ik

opnieuw de roep van pasgeboren vogels.
Boven strakke stammen daalt eindeloos het licht,

warrelt boven grondgebladerte. Straks sluipt hier
de nacht, voetje voor voetje, kronkelig loopt het pad.

frb

Gedicht bij foto Rafaël Philippen

2010-08-29T14:43:00.002+02:00

In aanbouw

Iemand horen lopen door een raamloos huis,
totdat zijn voetstap weg, hij weifelend
een gang inslaat, zich daar herhaalt. Wie?

Niets dan een reling tussen hem en mij, gedeelde
aanzet tot een heuvelrug, ver weg twee verstilde
klokken in een nutteloos bestaan. En zo,
en straks nog meer, verrijst het huis, vroegoud
gepantserd onder het gewicht van zijn vorm.

Reuzengrote legostenen, naakt, bewegingloos.
Geen verkeer dat hier voorbijgaat, alleen

die stappen in de tijd, een allerlaatste keer.

frb

philippen & zn (HET BOEK)

2010-08-29T13:53:00.009+02:00

Afgelopen zomer verscheen bij 'post editions' te Rotterdam het fotoboek 'philippen & zn', een samenwerkingsproject van Sander en Rafaël Philippen. In zijn voorwoord schrijft Ruud Visschedijk, directeur Nederlands Fotomuseum te Rotterdam: '(...) Wat opvalt is dat Sander en Rafaël allebei de werkelijkheid benaderen alsof ze deze voor de eerste keer zien. Ze kijken er naar, zonder aandrang de werkelijkheid te willen doorgronden, verklaren of duiden.UIt hun foto's spreekt daarom niet alleen oprechte verwondering, maar ook een losse en vrije verhouding naar hun onderwerp.'
En Hripsimé Visser, conservator fotografie van het Stedelijk Museum Amsterdam duidt hun fotografie als volgt: Sander Philippen fotografeert in klassiek en abstraherend zwart wit. (...) Hij geeft blijkt van een scherp oog voor een visueel spel waarin contrasten, details, licht, reflecties en schaduwen de hoofdrol spelen. Zijn ambachtelijke beheersing is bewonderenswaardig en berust op een sterk gevoel voor compositie.'
En over de zoon: 'Rafael is duidelijk romantischer en dat niet alleen voor zijn voorliefde voor jonge meisjes die overigens in prachtige, klassieke portretten resulteert. Anders dan Sander lijkt hij als een kind dat net leert spreken met zijn camera de dingen in de wereld om hem heen te willen benoemen.' (...) Hun werk houdt elkaar in evenwicht.
Het boek is ondermeer te bestellen via de website bol.com à € 19,90

Bij de foto's zijn door mij acht gedichten geschreven.

philippen & zn (DE TENTOONSTELLING)

2010-04-30T08:26:00.012+02:00

Zaterdag 8 mei 2010 wordt om 16:00 uur in het Centrum Beeldende Kunst (Nieuwe Binneenweg 75, Rotterdam) samen met een expositie het fotoboek philippen & zn. gepresenteerd. In zijn inleiding typeert Ruud Visschedijk, directeur van het Nederlands Fotomuseum te Rotterdam het werk als volgt: (...) "Wat opvalt is dat Sander en Rafaël allebei de werkelijkheid benaderen alsof ze deze voor de eerste keer zien. (...) Uit hun foto's spreekt daarom niet alleen oprechte verwondering, maar ook een losse en vrije houding naar hun onderwerp. Dat maakt zo'n zwart-wit foto van Sander van een bloemenperk met afrikaantjes zo ontwapenend. Daardoor behouden Rafaëls jonge meisjes hun onschuld."
En Hripsimé Visser, conservator fotografie van het Stedelijk Museum te Amsterdam, merkt in hetzelfde fotoboek op: "Hun werk houdt elkaar in evenwicht. Het is verschillend maar ook verwant door beider afkeer van grote verhalen, van drama, van nadrukkelijke retoriek. Het past in een wat on-Nederlandse traditie van lichtvoetige, poëtische fotografie."
Het fotoboek bevat acht gedichten van Frans Budé die al eerder poëzie schreef én bij werk van Sander (*1946) én bij werk van Rafaël (*1972) Philippen.
Het boek is verkrijgbaar bij het Centrum Beeldende Kunst voor slechts 19,90 (de eerste 20 kopers krijgen een door beide fotografen gesigneerd exemplaar!). Bestellen kan ook via voorintekening (inclusief één foto!) bij uitgeverij post editions te Rotterdam. Zie voor de voorwaarden aldaar.
Zondag 20 juni is om 14:00 uur de opening van 'philippen en zn.' bij Underground Galerie Van Sint Fiet te Maastricht, Hagengaard 49.

Helicon brengt liedteksten van FB

2010-04-09T14:36:00.011+02:00

Speciaal voor Kamermuziekensemble HELICON hebben vijf componisten liedteksten van Frans Budé op muziek gezet: Margriet Ehlen, Jean Lambrechts, Peter Serpenti, André Stolwijk en Robert Weihrauch. De werken worden op zondag 25 april 2010 uitgevoerd in Boekhandel selexyz dominicanen te Maastricht. Het geheel staat onder leiding van Björn Bus. Sopranen zijn Fenna Ograjensek en Claudia Couwenbergh.
Aanvang: 20:00 uur. Toegang; € 11,- inclusief consumptie en programmaboekje. Reserveren wordt sterk aangeraden via een mail naar > promotie.dominicanen@selexyz.nl of aan de balie van de afdeling klantenservice.

De wereldpremière van de liedtekst 'Maastricht' op muziek van André ßtolwijk vond op 14 maart 2010 plaats in de Spiegelzaal van het Concertgebouw te Amsterdam. De Avro verzorgde een rechtstreekse uitzending.

Ik ben niet gek! [ik ben een gedicht]

2010-03-31T21:00:00.003+02:00

Vers van de pers: 121 gedichten over waanzin in de breedste zin van het woord. Uitgegeven door Uitgeverij P te Leuven n.a.v. de opening van 'Legato', een nieuw centrum voor behandeling van psychotische stoornissen in het PC Sint-Hiëronymus te Sint-Niklaas (B). Samenstelling: Chrétien Breeukers en Frank Pollet. Met werk van o.a. Gerrit Achterberg, Hans Andreus, Frans Budé, Bernard DeWulf, Albert Hagenaars, Ingmar Heytze, Jotie ’t Hooft, Gerrit Komrij, Joke van Leeuwen, Menno Migman, Hans Mirck, Vasalis, Nachoem Wijnberg, Joost Zwagerman en vele anderen. Verkrijgbaar in de boekhandel; inlichtingen bij Uitgeverij P

Stufen der Stille / Trappen van Stilte

2010-03-31T14:11:00.010+02:00

14 maart 2010 verscheen bij gelegenheid van de zeventigste verjaardag van Cees Andriessen, tegelijk met een ruime overzichts- tentoonstelling van zijn veertig jaar kunstenaarschap in het Faklhof Museum te Rheine (D), een prachtig vormgegeven tweetalige dichtbundel (formaat 18,5 X 28, 5 cm; 64 pag). Deelnemende dichters: Andreas Altmann, Mischa Andriessen, Frans Budé, Anna Enquist, Jan Röhnert, Alfred Schaffer en Willem van Toorn. Cees Andriessen zelf voegde een twaalftal bijzonder exclusieve houtdrukken toe.
Deze exclusieve dichtbundel, uitgegeven door 'Uitgeverij De witte mier' is verkrijgbaar voor € 25,-, verzendkosten niet meegerekend. Bent u geïnteresseerd, neem dan contact op met 'Stichting De witte mier' –tel. 0031 (0) 55 521640- of stuur een mail naar ceesandriessengraficus@planet.nl

Kom, Maastricht

2010-02-12T11:14:00.005+01:00

KOM,MAASTRICHT is de titel van een gedicht van 85 regels. Een ode aan de stad Maastricht, geschreven in opdracht van het Huis voor de Kunsten te Roermond.
Het bijzonder fraaie omslag is van beeldend kunstenaar Ben Leenen. Oplage 50 exemplaren. Prijs € 10. Verkrijgbaar bij Boekhandel De Tribune te Maastricht.
Vijf exemplaren zijn gesigneerd en Romeins genummerd. Verkrijgbaar voor € 25,- bij Antiquariaat Neale Williams te Maastricht. 'Kom, Maastricht' kan u desgewenst worden toegestuurd. Zie de websites van beide boekhandels voor e-mailadres en telefoonnummer.

UIt de bundel 'Toen'

2010-02-09T11:08:00.007+01:00

D.D. op 9 juni 1934 bij zijn geboorte:

Mijn vader een snaterwoerd, moederlief
een witborsteend, wiegend op spiegelend
water. Zij leerde me lopen,
zette mijn geluiden om in woorden.
Het smoelwerk van mijn opa, gierig
als een smient, nergens van versteld.
Ongeduld steekt op, verwart mijn loop.
Ik, de eend met eigen tred, de neefjes lachen
zich dood, rennen voor mijn zorgen weg,
weten niet dat alles schijn is, rinkelende
munt, lege pret. Boven Hollywood
valt de nacht, onder de zware mokers
van verdriet de wereld, omheinde plek –
gestanst, gewalst, geplet.

frb

Uit de bundel 'TOEN' (najaar 2009). In deze bijzondere bibliofiele uitgave (oplage slechts zeventig stuks, door René Bakker rijkelijk voorzien van originele vignetten in vijf kleuren) zijn gedichten opgenomen over het leven van een tiental denkers en doeners. Meteen al op de dag van hun geboorte krijgen zij woorden in de mond gelegd als een soort 'belijdenissen' die vooruit lopen op het leven dat nog moet volgen.
Wie? Ludwig van Beethoven, Charles Darwin, Florence Nightingale, Salvador Dalí, Olivier Messiaen, Maria Callas, Jacques Brel, Panamarenko en Atalatanta Pers, maar ook de BEROEMDE STRIPFIGUUR UIT BIJGAANDE CLIP van Studio Merodema

Hoe te bestellen? Via website (klik op pas verschenen>) Atalanta Pers.

Interview met FB in Poëziekrant

2009-12-14T15:01:00.004+01:00

Op pag. 8 t/m 17 een uitgebreid interview van Remco Ekkers met Frans Budé in de Poëziekrant van november-december 2009 onder de titel 'Mededogen om het kwaad'. Plus vijf nieuwe gedichten. De foto's zijn van Riet Dolders.
Verder in dit nummer: De werkkamer van Eric Spinoy / Luc Fierens en Visuele poëzie / Liederen van Hadewych/ Majakovski, Een leven op scherp/ Nieuwe gedichten van Norbert de Beule, Willem Thies en Herman Lenders. Plus talrijke korte recensies. Hoe de Poëziekrant te verkrijgen? Bij de betere boekhandel of via de site van het
Poëziecentrum te Gent.

Porseleinen dichtbundel

2009-12-14T14:33:00.005+01:00

Jubileumuitgave

Roes is zowel een kunstobject als een poëziebundel. De driedelige jubileumuitgave van de Haarlemse uitgeverij DE ZINGENDE ZAAG bestaat uit een dichtbundel, een door Joost Swarte geïllustreerde porseleinen boekfoedraal en een porseleinen boekfles.

In Roes kun je lezen en je kunt er uit drinken. Op aanwijzingen van dichter en beeldend kunstenaar George Moormann ontwierp productontwikkelaar Bob van Schie de boekfles en het boekfoedraal.

Dichterlijke bijdragen van Aan Roes, tussen Bezieling en Bezatting werken 39 Titanen der Nederlandse letteren mee: Robert Anker, Jan Baeke, H. H. ter Balkt, Benno Barnard, Carla Bogaards, Wim Brands, Tsead Bruinja, Frans Budé (met het gedicht Van kannen en kruiken, begeerte en pijn, Maria van Daalen,T. van Deel, Maarten Doorman, Remco Ekkers, Pam Emmerik, Kester Freriks, J.H. van Geemert, Piet Gerbrandy, Elma van Haren, Erik Jan Harmens, Wim Hofman, Peter Holvoet-Hanssen, Hans Kloos, Hester Knibbe, Anton Korteweg, Mark Kregting, Peter van Lier, Erik Lindner, Thomas Möhlmann, George Moormann, Tonnus Oosterhoff, Henk Pröpper, Th. van Os, René Puthaar, Georgine Sanders, Alfred Schaffer, Victor Schiferli, Peter Swanborn, Peggy Verzett, Leo Vroman en Menno Wigman.

Meer inlichtingen via de website van de uitgeverij.

Interview met FB over PEYTON'S FACEBOOK

2009-12-14T12:54:00.008+01:00

Wim Brands van VPRO's De Avonden sprak op zaterdag 12 december 2009 in het eerste uur van De Zaterdagbijlage met Frans Budé over diens pas verschenen bundeltje PEYTON'S FACEBOOK. Gesprek over het werk van de Amerikaanse kunstenaar Elizabeth Peyton (1965) dat Budé inspireerde tot een reeks van acht gedichten, gratis te downloaden op de website van het Bonnefantenmuseum.

Cinema Brel

2009-12-09T12:24:00.009+01:00

http://www.digidicht.nl/project_start.page?url=http://www.digidicht.nl/werken/2009/11/04/jaques_brel&id=jaques_brel

Gedicht: Frans Budé. IDEE EN UITVOERING: TIMO PENNINGS.

Jacques Brel op 8 april 1929 bij zijn geboorte
Avenue du Diamant 138, Schaarbeek

Even na de nachtelijke goederentrein
begint mijn reis bij u, naakt en nat zie ik
de lichtpuntjes in uw ogen, mouky,
uw schaterlach. U de eerste vrouw die mij
omhelst, en u, petit papa, die almaar niet
kan vergeten, de tijd die u in Congo was.
Ik wil u beiden niet tot schande zijn, wel
de vette burgerkliek wier brij in crisisjaren
op zilveren lepels glom. Schrijven wil ik,
voor volle zalen gietijzeren bloemen doen
ontvlammen, mijzelf geselen met applaus.
Ongekooide vogel wil ik zijn, zeilen
onder alle zonnen door, dat eenzame uur
met haar dat ik mijn laatste adem geef.

(Uit: Toen. Verschenen november 2009 bij Atalanta Pers te Baarn).

Interview met FB op L1 TV

2009-12-01T14:00:00.004+01:00

December 2009 verschenen:

2009-12-01T13:19:00.011+01:00

Zoals vaker in zijn poëzie laat Frans Budé zich inspireren door beeldende kunst. In de reeks Peyton’s Facebook plaatst de dichter de door Elizabeth Peyton uitgeschilderde iconen in het spanningsveld van roem en verstilling, vriendschap en vergankelijkheid. Dezelfde rijkdom aan kleur en gelaagdheid, aan beeld en vertelling, die het werk van deze Amerikaanse kunstenares zo kenmerkt, is terug te vinden in Budés poëzie.
De tentoonstelling Live for ever: Elizabeth Peyton loopt in het Bonnefantenmuseum Maastricht t/m 21 maart 2010. Daar is het boekje gratis verkrijgbaar aan de balie. Men kan het ook downloaden op de speciale site van het Bonnefantenmuseum (even tot beneden scrollen!).

November 2009 verschenen: 'TOEN'

2009-11-15T21:38:00.012+01:00

TOEN is een jubileumuitgave bij gelegenheid van de dertigste verjaardag van Atalanta Pers te Baarn. In deze bijzondere bibliofiele uitgave (oplage slechts zeventig stuks, door René Bakker rijkelijk voorzien van originele vignetten in vijf kleuren) dicht Frans Budé over het leven van een tiental denkers en doeners. Meteen al op de dag van hun geboorte krijgen zij woorden in de mond gelegd als een soort 'belijdenissen' die vooruit lopen op het leven dat nog moet volgen.
Wie? Ludwig van Beethoven, Charles Darwin, Florence Nightingale, Salvador Dalí, Olivier Messiaen, Maria Callas, Jacques Brel, Donald Duck, Panamarenko en Atalatanta Pers.

# Omvang: 32 pagina’s
# Formaat: 25.2 x 17.7 cm
# Uitvoering: In piëzotechniek op edel papier gedrukt. Genaaid, gebrocheerd en voorzien van een papieren omslag met versiering en betiteling. Er zijn 70 exemplaren bestemd voor de verkoop, alle genummerd en gesigneerd.
# Prijs: De bundel kost € 49,50 (+ € 4,50 voor de verzending. Voor België zijn de verzendkosten € 6,00).

Hoe te bestellen? Via website (klik op pas verschenen) Atalanta Pers.

DUBBEL, een tentoonstelling

2009-10-01T20:48:00.006+02:00

DUBBEL: een expositie van negen dichters die ook beeldend werk maken.
Opening: zondag 4 oktober i2009 in galerie Atelier 13 aan de Sint Antoniusstraat in Bergen op Zoom.

Die negen dichters, dubbeltalenten worden ze in de aankondiging genoemd, zijn Bert Bevers, Frans Budé, Frank de Vos, Hans Claus, Annemarie Estor, Joke van Leeuwen, Mark Meekers, Y. Né en Lucienne Stassaert.

Het werk dat de negen tentoonstellen loopt uiteen van foto's tot bedichtingen op canvas, van schilderijen tot werk in olie en potlood. En op de expositie is uiteraard van alle dichters ook handgeschreven poëzie te vinden.

Van de negen dichters hebben er acht al eerder geëxposeerd zoals Bert Bevers die in onder meer Antwerpen en Bredevoort werk van zijn hand liet zien. Na in Bergen op Zoom is Dubbel ook nog te zien in literair café Den Hopsack aan de Grote Pieter Potstraat 24 in Antwerpen.

Atelier 13 in Bergen op Zoom is van maandag tot en met vrijdag geopend van 8.30 tot 17.30 uur en op zaterdag van 9.00 tot 17.00 uur. Dubbel is er te zien tot en met zondag 1 november.

Henri-Floris Jespers opent de expositie op 4 oktober om 15.00 uur. Idee en organisatie:
Bert Bevers.

(UIt Brabants Nieuwsblad / De Stem)

Septentrion 2009/3: Paysan et jardinière

2009-09-21T15:09:00.004+02:00

Septentrion 2009/3: Boer en tuinierster

2009-09-21T14:38:00.010+02:00

In Septentrion (Arts, Lettres en Culture de Flandre et des Pays-Bas) in de rubriek Le dernier Cru. Poèmes choisis par Jozef Deleu het gedicht Boer en tuinierster in een vertaling van Frans De Haes. Samen met Jan-Willem Anker, Roland Jooris, Rutger Kopland, Sylvie Marie en Leonard Nolens.

Boer en tuinierster

De zomer heeft een lange adem, schuift
van hoek naar hoek, balancerend

vanaf het dagbegin. Aan tafel ontdekken wij
onszelf, laven ons op stoelen aan het licht.

Nog is het hout niet dood, verkent men de tuin,
het pad dat tot plukken noodt – zo zomert

de bevallige tuinierster op het middaguur.
Het tafelblad ruikt naar aarde, het tuingerei

bedachtzaam neergelegd. Van wellust niet vrij
de boer die aangeschoven, hij schikt zijn droom.

Schoonheid kwelt en kleeft aan blad en tak,
tussentijds de hand die schikt en vlecht.

Verschenen: bundel FB plus essay Rob Molin

2009-04-02T20:40:00.027+02:00

Dat niets meer voorbijgaat: overzicht van het dichterlijke oeuvre van Fans Budé door Rob Molin. Vormgeving: Baer Cornet, omslagfoto: Sander Philippen.
Rob Molin: 'Vijfentwintig jaar na zijn debuut in boekvorm is het tijd voor een essay van een lezer-medereiziger naar verzonken levens en vervaagde tijdperken.'
Uitgeverij De Contrabas, 68 pag, € 12,50. In de boekhandel of te bestellen via haar website onder het kopje webshop.
Bert van Weenen in het literair e-zine Meander schrijft over Dat niets meer voorbijgaat: "(...) een doorwrocht, goed leesbaar overzichtsartikel". En: "Molin schrijft enthousiast en dat werkt aanstekelijk."

De bundel Bestendig verblijf (144 pag.,€ 19,50) verscheen bij Meulenhoff, en gaat over reizen in ruimte en tijd. Naast de imposant aanwezige natuur is er plek voor beeldende kunst (met illustraties) en psychiatrie. Kortom: Budé probeert opnieuw 'een verborgen werkelijkheid te ontdekken die aan het dagelijkse leven ontstijgt.'
Vormgeving: Office of CC

Arie van den Berg in zijn bespreking van Bestendig verblijf in de NRC: "Frans Budé kan bogen op een flink en eigenzinnig oeuvre. (...) In zijn nieuwe bundel toont hij zich een lyricus met humor. (...). De bundel opent met zes impressionistisch getinte verzen over een reis door Amerika. Ze zijn de opmaat tot een lyrisch hoogtepunt: de cyclus 'Hoe alles gebeurt'. Lees de recensie in het archief van NRC Handelsblad.

Bert van Weenen in het internettijdschrift Meander:'Bestendig verblijf biedt een mooie staalkaart van Budés kunnen.'
Dagblad Trouw kondigde de bundel als volgt aan: Deze Limburgse dichter wordt wel ’een van de best bewaarde geheimen van de Nederlandse literatuur’ genoemd.
Hp/De Tijd plaatste 'Bestendig verblijf' in zijn zomernummer in de Top Tien.
Koen Eykhout in Dagblad De Limburger: '(...) een zalig dikke bundel (...). Elf reeksen gevarieerde gedichten over reizen naar buiten en naar binnen. Talig, persoonlijk en van een grote betrokkenheid bij het verschijnsel mens.'

De bundel is verkrijgbaar in de boekhandel in Nederland en Vlaanderen of te bestellen via bol.com

Raster: het allerlaatste nummer (maart 2009)

2009-03-08T12:49:00.012+01:00

In het afscheidsnummer van RASTER, tijdschrift in boekvorm van 1977 tot 2009, opgericht door H C. ten Berge, heeft de redactie in een dubbelnummer zo'n honderdtal medewerkers bij elkaar gebracht onder de noemer 'Het einde'.
Mijn bijdrage: vijf gedichten onder de titel 'Schumann'.
Zie ook website De papieren man

Feestnummer De Gids / Perdu (februari 2009)

2009-02-25T14:11:00.012+01:00

Vijfentwintig jaar poëzie in PERDU, ooit begonnen in Amsterdam als De Verloren Tijd, 'de enige locatie in het Nederlandse taalgebied die uitsluitend bestemd is voor poëzie en voor alles wat daarbij komt kijken'.
Met vijf gedichten van Frans Budé.
Zie ook website De Gids

Hoe alles gebeurt

2009-02-10T12:03:00.009+01:00

Twee gedichten uit 'Hoe alles gebeurt' (Atalanta Pers, Baarn). Grafisch vormgegeven door Dionne Lausberg.
Bewegend te zien op 'Digidicht.nl'. Druk hier en vergeet na 12 sec. de rode knop niet!

Dylan Thomas, Do not go gently into that good night

2009-02-08T14:02:00.005+01:00

Do not go gentle into that good night

Do not go gentle into that good night,
Old age should burn and rave at close of day;
Rage, rage against the dying of the light.

Though wise men at their end know dark is right,
Because their words had forked no lightning they
Do not go gentle into that good night.

Good men, the last wave by, crying how bright
Their frail deeds might have danced in a green bay,
Rage, rage against the dying of the light.

Wild men who caught and sang the sun in flight,
And learn, too late, they grieved it on its way,
Do not go gentle into that good night.

Grave men, near death, who see with blinding sight
Blind eyes could blaze like meteors and be gay,
Rage, rage against the dying of the light.

And you, my father, there on the sad height,
Curse, bless, me now with your fierce tears, I pray.
Do not go gentle into that good night.
Rage, rage against the dying of the light.

Arthur Rimbaud, Le dormeur du val

2009-02-01T15:57:00.002+01:00

C'est un trou de verdure où chante une rivière,
Accrochant follement aux herbes des haillons
D'argent ; où le soleil, de la montagne fière,
Luit : c'est un petit val qui mousse de rayons.

Un soldat jeune, bouche ouverte, tête nue,
Et la nuque baignant dans le frais cresson bleu,
Dort ; il est étendu dans l'herbe, sous la nue,
Pâle dans son lit vert où la lumière pleut.

Les pieds dans les glaïeuls, il dort. Souriant comme
Sourirait un enfant malade, il fait un somme :
Nature, berce-le chaudement : il a froid.

Les parfums ne font pas frissonner sa narine ;
Il dort dans le soleil, la main sur sa poitrine,
Tranquille. Il a deux trous rouges au côté droit.

Arthur Rimbaud, oktober 1870

De slaper in het dal

Een kuil vol groen waar een rivier door zingt
Die ’t kruid met flarden zilver onbesuisd
Bespat; vanaf het fier gebergte blinkt
De zon: een klein dal dat van stralen bruist.

Een jong soldaat, blootshoofds, met open mond,
De nek in blauwe kers gedompeld, ligt
In openlucht te slapen op de grond,
Bleek in zijn groene bed vol plenzend licht.

Zijn voeten in het lis, zo slaapt hij. Zwakjes
Lachend zoals een ziek kind, soest hij zachtjes:
Natuur, wieg hem vol warmte: kou heeft hij.

De geuren doen zijn neusvleugels niet trillen;
Hij slaapt in de zon, één hand op zijn stille
Borst, rechts twee rode gaten in de zij.

(vertaling: Paul Claes)

Dagboek (Père Lachaise)

2009-01-30T15:10:00.008+01:00

We dragen de stilte vol goede moed.
Midden op de dag buigen struiken door,

een blijde aanwezigheid van licht stelt
vragen. Proberen gehaast te fluisteren, wij

over het pad, barsten in de aarde, prompt
ook gaten, tot waar schaduw groeit, knerpen

van grind ons omringt. Het waait nog wel,
maar uitgestorven. Daarnet heel even

ogen blonken, een kat te voorschijn,
open plek. Hoe geruisloos namen slijten,

bomen bewegen boven het stroeve gras.
En ik, donkere glazen in de middag,

onverdroten, in het zwerflicht volop
aan het pralen, niet al te zeer vermoeid.

frb

(Als 'fotogedicht' eerder verschenen in De Gids, juni 2005)

Foto: anoniem

À la recherche du tombeau d'un poète

2009-01-11T20:46:00.005+01:00

Excuse

Ik ben niet gekomen om er te komen,
ik ben er maar zo'n beetje heengegaan,
omdat langs de weg zulke hoge bomen
boven zulke kleine bloempjes staan.
Maar nu ik hier sta, nu... ik erken,
dat ik werkelijk gekomen ben.

Pierre Kemp

(Uit: Stabielen en passanten, 1934)

December 2008 verschenen

2008-12-21T12:27:00.004+01:00

(Tekening omslag: Jan Vanriet. Zie ook www.revolver-literair.be)

Hommage aan...

2008-12-21T11:22:00.003+01:00

(Uit diens bundel Harmonium, Alfred A. Knopf, Inc., New York 1923).

Rainer Maria Rilke, der Panther

2008-11-26T12:34:00.005+01:00

Der Panther
Im Jardin des Plantes, Paris

Sein Blick ist vom Vorübergehn der Stäbe
so müd geworden, dass er nichts mehr hält.
Ihm ist, als ob es tausend Stäbe gäbe
und hinter tausend Stäben keine Welt.

Der weiche Gang geschmeidig starker Schritte,
der sich im allerkleinsten Kreise dreht,
ist wie ein Tanz von Kraft um eine Mitte,
in der betäubt ein großer Wille steht.

Nur manchmal schiebt der Vorhang der Pupille
sich lautlos auf –. Dann geht ein Bild hinein,
geht durch der Glieder angespannte Stille –
und hört im Herzen auf zu sein.

6.11.1902, Paris

---------------------

De Panter
In de Jardin des Plantes, Parijs

Zijn blik is van het langsgaan van de stangen
zo moe geworden dat hij niets meer ziet.
Wel duizend stangen houden hem gevangen
en meer dan duizend stangen is er niet.

De zachtheid van zijn lenig sterke pas
die steeds de allerkleinste kring beschrijft,
is als een dans van kracht rondom een as
waarin een machtig willen is verstijfd.

Niet vaak meer trekt het scherm voor zijn pupillen
geluidloos op –. Dan gaat een beeld erdoor
naar binnen, glijdt door het van spanning stille
lijf naar zijn hart – en gaat teloor.

(vertaling Peter Verstegen)

Beeld: Harrison Clapton

Schumann spreekt

2008-09-16T15:11:00.003+02:00

Lieve Clara,

ik steek de nacht over die kringelt
in mijn hoofd. Was het een droom,

wij die winter in Holland, de avond
zong een lied in ons, een maan als nu,
kaatsend boven de witte duinen, en ik
in mijzelf verstrikt tussen vele gestalten,

klampte u aan, vingers gespreid, uw huid
dichtbij, tot aan het eind verdrong

uw warmte de stem die in mij boven kwam.

---------
De componist Robert Schumann, psychisch verward door gehoorshallucinaties, depressies en angstvisioenen, springt op carnavalsmaandag 1854 bij Düsseldorf in de Rijn. In Endenich bij Bonn wordt hij tot aan zijn dood in 1856 verpleegd. Net als zijn vrouw Clara Wieck, bekend componiste en pianiste, bewaarde hij bijzonder goede herinneringen aan een bezoek aan Nederland.
'Lieve Clara' is een gedicht uit een reeks van acht over zijn laatste levensjaren. De reeks wordt onder de titel SCHUMANN opgenomen in de bundel 'Bestendig verblijf' die voorjaar 2008 bij Meulenhoff verschijnt.

Pastorale

2008-09-15T15:03:00.004+02:00

Verdoezelen we onze naaktheid niet.
Zoals wij omwille van elkaar water halen,
volle kannen plaatsen, overzichtelijk
elke ochtend onze huid betasten.
Blad wordt tak, tak wordt boom,
het water een vernis. Nooit een einde
aan het ontwaken, de vogel boven het bos,
die woordloos aan het ontraadselen cirkels
draait, stilvalt in het dagbegin. Niemand ziet.

-------------
Georg Baseliz, Pastorale – der Tag, 1986,
olieverf op doek

Oceanië

2008-06-03T16:21:00.003+02:00

Ze ziet de zee en lacht, bekleedt
haar blote huid, raakt niet uitverteld

over de stranden, korreltjes zand,
het beloofde avondrood. Kom erbij,

wenkt ze, daar strekt zich het watervlak uit,
hier ligt alles stil, men bewaakt zijn spullen,

verdrijft de tijd. Hoe alles draait, zo dicht
in de buurt, en ik wil niet eens horen

wat er onder water gromt. Daarboven
glinsteren dode vissen, op hun rug

een regenboog, waaien stoere
palmbladeren op het ritme van de wind.

frb

Afbeelding: Gauguin, olieverf op doek, 1891

Mijn vele dode vrienden

2008-05-02T22:25:00.003+02:00

Als een van ons terugkeert, verzadigd
ronddoolt, kleuren uit de nacht schikt
en plukt van wat hunkert rondom – dan.

Als een van ons een engel droomt, longen
vol lucht laat lopen, het leven zolang
het wil langs een slingerend lint van licht – dan.

Als een van ons het gras betreedt, beroering
voelt bij zoveel lichtval, vertederend strijkt
over ons geheven hoofd, toegewijd – dan

de ene hand de andere, almaar nader
tussen bladeren, doorschijnende vleugels
aan beide zijden, anders kan het niet.

frb

Bij het gelijknamige schilderij van
Marijke Stultiens, 2002

Chimpansee

2008-02-11T20:16:00.002+01:00

Komt aangelopen, verdwijnt onhandig
tussen slierten, stengels, wortelresten –
dit is mij, kronkelend in een lach,

de rest is tooi. Zo diep ik op,
sla ik over, wil u niet onthouden
de plassen en het vocht

waarin ik slaap, na verloop van tijd
mij draai, of anders op mijn rug
mij krab, graai en speel,

al zie ik later pas de haren die
dooreen te voorschijn, nachtblauw
in vol ornaat de verzorger, beroerde

prater die ‘s avonds afscheid neemt
en schampt de lege bakken water.
Hij vult zichzelf aan, de stilte laat hij staan.

frb

Francis Bacon, Chimpanzee, 1955

Epistolæ Brodsky

2008-01-02T20:08:00.003+01:00

John Donne is dood en alles slaapt rondom.
De muren, vloer, het bed, de schilderijen,
de tafel slaapt, de kleden, het plafond,
de linnenkast, de kaarsen, de gordijnen.
De fles, de kopjes, schalen. Alles slaapt.
Brood, broodmes, porcelein, kristallen glazen,
het nachtlampje, de lakens, kast, de vaat,
trap, deuren, alles is in nacht verzonken.

(...)

Joseph Brodsky (1940-1996)
Vertaling: Peter Zeeman

Paula's ogen. Brief uit Worpswede

2007-12-14T15:28:00.000+01:00

Onder witte berken lost het landschap op,
zijn meisjes aan het zoeken
geheimen in het gras.
Op het laatst kleine, ronde kiezels
onder wijdvertakte bomen.
Deuren slaan open, we blijven staan,
wagen ons geen richting uit.

We zullen ons herinneren die dagen
bij jou, de haard, de sofa, een tafel
met stilleven. Maar waar we zijn ben je niet.
Ginds trekt het moeras, verzinkt
het monster van de nacht, terwijl jij
je gedachten liet ontluiken, strelingen

van lucht en water, wiegde je blauw
in kleine streepjes, brak de hemel open,

je geest een sleutel, in je ogen een diepe zee
uitzinnig aan het branden.
We herkennen elkaar, spreken af
aan deze zijde bij elke zucht
door hoge berkenkruinen jouw stem
te horen, je leven doet zich over, straalt

dat nooit meer afscheid komt geslopen.
Een plots gedraaide wind beroert
de jonge voorjaarsheester, voert ons
naar buiten, vogels aan het praten, jij leeft je uit.
Dood, hoe nabij is uw geboorte?

Wat straks geweest is, is ook wat blijft – licht
heel rap te voorschijn, tastbaar is de huid.

+++
Geschreven bij de honderdste sterfdag van
Paula Modersohn-Becker (1876–1907).
Afgebeeld is haar schilderij Selbstporträt
nach halbrechts, mit Hand am Kin, 1906.

Morendo

2007-11-19T19:05:00.000+01:00

Er zijn nog beelden te verdelen, elkaars
herinnering, beide kanten van de tijd,
hier een zilveren lichtval, daar een lied
dat opwelt, heel verleidelijk, terwijl
de uren over de dagen lopen, nooit meer
los de tijd ons laat, het vuur het hoofd
verteert, en ginds de stad rookt,
onverstoorbaar, ver boven de wereld uit.

(In English)

There are images yet that linger, mutual
remembering, twin modalities of time,
here a silver stroke of light, there a song
bubbling up, quite seductively, while
hours run across days, never again
time shall release us, fire the mind
devours, and the distant city smokes,
imperturbable, high above the world.

(Translation: Marie-Jet Bekkers)

(Auf Deutsch)

Es sind noch Bilder zu verteilen, unsere
Erinnerung, beide Seiten der Zeit,
hier ein silbriger Lichtfall, da steigt
ein Lied auf, verführerisch, während
Stunden durch die Tage laufen, nie mehr
los die Zeit uns lässt, das Feuer den Kopf
verzehrt, und dort die Stadt raucht,
unerschütterlich, über die Welt hinaus.

(Übersetzung: Stefan Wieczorek)

Foto: Frans Budé

Bouwplaats

2007-11-10T13:34:00.001+01:00

Zodra men het hek zet, de aanvoer stopt, de dag afsluit,
de kranen op de rails, meet men de laatste stappen af.
Schuift aarde aan, metselzand, verplaatst de lege ramen.
Vrachtgoed wordt bewaard.
Iemand zal morgen de draad opnemen, het zand wegen,
met zijn handen over de schappen gaan. Helwit gruis.
En de ingescheurde doos verstaan, de zwaarte van de regen.
Hoe het niets zich openlegt en sterft,
wegzakt naar het onderlicht,
eenzelvig met de maat van het geheel.
Altijd weer de dag gesloten, het hekwerk op z'n plaats,
gekeken naar de doos –
het idee van adem, dat alles later scheurt.

-------------------------------------------

Foto: Sander Philippen
Uit: Sander Philippen. Ter Plaatse
Zie ook: zuidervrienden.nl

Het graf van Broodthaers

2007-11-09T15:07:00.000+01:00

Er is een grafsteen waar op de staande achterzijde de persoonlijke, ‘mytholo- gische’ beelden van de overledene zijn aan- gebracht. Als in een allegorie staan klok en bliksemstraal, schildpad, pijp, fles, palmboom, eier- en mosselschaal bij elkaar. De onderste figuren zijn in de kalksteen gekrast, op de halfronde bovenkant staan
afbeeldingen in hoogreliëf. De aangebrachte breuklijn loopt halverwege.
Ik ben in Brussel op het kerkhof van Saint Gilles in de deelgemeente Ixelles (Elsene) bij het graf van Marcel Broodthaers. 28 janvier 1924 – 28 janvier 1976. O Mélancolie aigre château des aigles lees ik aan de voorzijde van het graf: 'O allesdoordringende melancholie, burcht van de adelaars'. Het was de leidende gedachte van de kunstenaar tot aan zijn dood in 1976.
‘Houdt u van afbeeldingen van schepen of van schepen, of misschien van beide?’ werd hem ooit gevraagd.
‘Van allebei.’
Ik laat mijn ogen over de grafsteen gaan, maar een scheepje zie ik niet. Wel een papegaai. Het zal die uit het gedicht ‘Le perroquet’ (de papegaai) zijn: ‘Déjà il crie d’un autre monde. (...) Il va passer.’ (Hij roept al vanuit een andere wereld. (...) Dadelijk sterft hij).
Ooit zag ik Broodthaers’ film ‘Une seconde d’éternité’ (Een seconde eeuwigheid, 1968). Een seconde lang, maar telkens opnieuw in één doorlopende lus, worden in handschrift de initialen M.B. geprojecteerd. Niet meer en niet minder. Nooit heeft een film mij intenser doordrongen van het begrip tijd.
In één tel flitst in een signatuur het leven van de mens voorbij. Punt. Uit.

Sainte Sébastienne

2007-11-08T13:20:00.000+01:00

< Dat ik huiverend word doorboord, ......

< ....... pijlen zich vastkilinken, gemeenzaam

............ uit honderd bogen tegelijk >

< doorsnijden ze de lucht ..... <........ doorsnijden

...................... mijn borsten, heupen, been, >

<........ aldoor minder merk ik wat ik voel,

.... een felle vloed van bloed doorbreekt mijn lijf, >

............. tot diep in mijn keel >

<............. klotst het leven weg, geen pijl

< die stolt of keert, alleen ......

................... een wemelend galmen blijft. >

..... Stommelt mijn hart, splijt mij uiteen >

de laatste pijl ..............> dringt aan mij voorbij.

_____________
(Louise Bourgeois, Sainte Sébastienne,
drogenaaldets, 1992;
Suchan Kinoshita, Pijlen, video, 2002)

Klein heelal

2007-11-07T12:13:00.001+01:00

Afgelopen voorjaar verscheen 'Klein heelal' als hommage van een beeldend kunstenaar en een dichter aan de lezers van het betere boek.

Elk ex-libris dat Cees Andriessen de afgelopen veertig jaar als linosnede of houtgravure maakte, valt ogenblikkelijk op door zijn sterk grafische karakter. Het beeld is tot een minimum gereduceerd, de kleuren zijn meestal primair gehouden. Lijnen en vormen brengt hij terug tot amorfe tekens met een intrigerende ritmiek. Ze verwijzen naar een eigen beeldtaal die vaak refereert aan die van de literatuur of rechtstreeks doorverwijst naar de boekbezitter voor wie het ex-libris bestemd is. Ondanks het kleine formaat waartoe de kunstenaar zich moet beperken is de ruimtelijke werking opvallend groot.
Dat zette mij aan, daartoe uitgenodigd door Cees Andriessen, tot het schrijven van de cyclus Klein heelal, een ode aan de lezer die, geboeid door zijn lectuur, zich laat vervoeren door de werking van de taal. Een reeks van zes gedichten werd aangevuld met In het letterveld, een twintigtal kwatrijnen waarin ik mij rechtstreeks liet inspireren door de verfijnde, geabstraheerde beelden die de kunstenaar in het ex-libris weet op te roepen.
In Klein heelal raken Andriessen en ik aan elkaars werelden, samen inspireerden we vormgever Harald Slaterus tot een lucide, met veel gevoel voor beeld en taal vormgegeven boek.

INFORMATIE:

Grafiek: Cees Andriessen. Afgedrukt in kleur zijn 225 ex-librissen
Uitgave: Stichting De Witte Mier, Burglaan 9, 7314 BH,
T 055-5216401, Apeldoorn
Vormgeving: Harald Slaterus
Omslag: linoleum
Druk: Flevodruk, Harderwijk
Formaat: 20x15 cm, 112 pag.
Oplage: 500 exemplaren
Prijs: € 22,00 (incl.verzendkosten)

Pas verschenen

2007-11-05T20:31:00.000+01:00

Mein Haus (Das Badezimmer)

2007-11-05T20:00:00.000+01:00

Hier also sterben bis selbst die Tropfen,
die Tränen auch, hübsch und reichlich fallen.
Ich neu geboren, die Weite des Augenblicks
fühlen, die Zeit verdampft. Und wohne mit
anderen, träumte ich diese Nacht. Das Zimmer

bleibt heute geschlossen, nur du, deine Hand

auf meinem Schädel, kurz noch streicheln, solang
du willst. Und läuft das Bad dann über, acht Uhr
morgens der Dampf, der Duft, der Honig,
soviel träger als alles, was je zuvor gewesen.

Aus dem Niederländischen von Stefan Wieczorek

Foto: Frans Budé

Geplaatst door Frans Budé, 5 november 2007

Doorbreken van de stilte

2007-11-05T15:24:00.000+01:00

-bij de tachtigste verjaardag van Cor van Noorden-

Stilte is een knoop in een verloren zakdoek,
een tak vlak voordat hij breekt, stilte is
het witgouden haartje op een zomerhuid, nacht
na een onweer boven boven een hooggelegen stad.

Stilte is een goochelaar, een kaalgevreten oever,

eindeloos geduld dat van elders komt, een sabel
in een foedraal, geluidloos en vreemd. Traan
die zich verdoezelt, kus op de verkeerde wang.
Stilte is waar geen overkant, geen adem meer
ontsnapt langs droog gehemelte,
ingekeerde nacht die zich te ruste legt.

Stilte is de snoeischaar bij de kortgeschoren heg.
Ver weg een vrouw die niet opkijkt, gelaten
een brief herleest, haar haarlok dun
als een potloodlijn, blauw de ader op het been.
Stilte is een lepeltje in een suikerpot, een lift
in een lege koker, stilte is een beest.

Stilte een foto achter gebarsten glas, stilte
is geen ruimte, geen tijd, stilte is een koorts,
een stilgezette stroom in een rivier,
iemand die onverhoeds zichzelf ziet, wegzwemt
als altijd. Stilte is een eenzaam paard,
bedauwd achter een gesloten hek,
groenige nevel boven een verlaten wei.

Stilte heeft aan zichzelf genoeg,
zij is het onvoorziene, wacht eindeloos af.
Totdat zij opstaat en zich ontbloot, een steen kapt
zoals zelden nog een steen gekapt.

Frans Budé, 3 november 2007
Sculptuur: Cor van Noorden

Nieuwe uitgave: Hoe alles gebeurt

2007-11-05T15:01:00.000+01:00

René Bakker, Atalanta Pers, Baarn:

‘Sommige dichters hebben aan één foto of schilderij genoeg om lyrisch uit te pakken. Frans Budé is er zo een. Een foto van Vincent Mentzel op de voorpagina van NRC Handelsblad met als kop ‘Barman in armste gemeente van VS’ inspireerde hem tot een dubbele reeks gedichten over het stadje Taylor in Nebraska. Er ontstaan zeven lange gedichten met als toegift de reeks Liedjes van ver waarin hij de gebeurtenissen uit de eerste cyclus, gelardeerd met fragmenten van songteksten van de legendarische Amerikaanse zanger Jimmy Buffett, in een heel ander perspectief plaatst.
Hoe alles gebeurt gaat over het harde leven op het Amerikaanse platteland, over de dingen van alledag maar ook over dramatische gebeurtenissen die diep ingrijpen in het leven van de bewoners. In hoeverre hebben zij greep op wat om hen heen gebeurt? Uit de breed uitwaaierende gedichten van het eerste deel spreekt niet alleen een intieme toon maar ook een groot verlangen naar zekerheid, getuige deze slotregels: ‘(...) vermoeden dat niets hetzelfde blijft, alles gebeurt, / de heuvels, de prairie, andermans verlangen dat lachend / aan komt rollen, onnodig schaterend, snel verdwijnt.’ In het tweede deel worden de gedichten compacter, er klinkt iets surrealistisch door als de dichter op heel eigen wijze de afgestorvenen een stem geeft.
Gaandeweg maakt Budé zich los van Mentzels foto, het beeld lost op in poëzie, zodanig zelfs dat de dichter via Buffetts songregel lookin’ for the cloud with a styrofoam lining bij een andere intrigerende foto van dezelfde fotograaf uitkomt. De cirkel is rond. De mysterieuze foto van Vincent Mentzel die ik op het titelblad afdrukte en waarvan ik een deel, steeds in een andere kleurzetting, aan elk van de zeven gedichten uit de eerste reeks meegeef, past uitstekend bij de beklemmende sfeer die Budés gedichten oproepen. De hieraan toegevoegde taaltekens en de byzondere typografie plaatsen het geheel in een al even vervreemdende maar passende context. De zorgvuldige en kundige wijze waarop deze bundel is gebonden maakt van het geheel een kleinood waar we bijzonder trots op zijn.
Hoe alles gebeurt is een bundel die de lezer die met Frans Budé meereist niet onberoerd zal laten.’

INFORMATIE:

> een geheel van twee reeksen van ieder zeven nieuwe gedichten
> op het frontispice een foto van Vincent Mentzel, waarvan een deel zeven maal in evenzovele kleurvariaties wordt herhaald
> 30x21 cm, 36 pagina’s, gedrukt op 125 grams Jahannot
> gebonden in zwaar handgeschept papier; houten rug in contrasterende kleur
> oplage 110 ex. waarvan 100 voor de handel
> prijs € 55,- ( + € 4,50 verzendkosten; voor België € 6,50)
> het verschuldigde bedrag overmaken op postbank 6921603 t.n.v. Cocon, Baarn
> bestellen? mail naar info@atalantapers.nl

(foto: Vincent Mentzel)