Elias Canetti en zijn obsessie: de dood (4)

"Beeld van de talloze auto's in deze stad, de onophoudelijke stroom, die uitmondt in een ongeluk.
De auto waarin je tegen elk gevaar beschermd bent moet nog uitgevonden worden. Pas als je uitstapt ben je weer vatbaar voor de dood. Veilige, absoluut veilige auto's, waarin mensen instappen om zich een poosje veilig te voelen.
Mijn veilige auto, dat zijn mijn potloden. Zolang ik schrijf voel ik me (absoluut) veilig. Misschien schrijf ik wel alleen daarom. Maar het maakt niet uit wat ik schrijf, als ik maar niet ophoud. Het kan van alles zijn, zolang het maar voor mezelf is, geen brief, niets wat van buitenaf is opgelegd of wordt geëist. Als ik echter een paar dagen niets heb geschreven, ben ik radeloos, wanhopig, somber, kwetsbaar, wantrouwig, bedreigd door honderd gevaren."

(1965)

Uit: Elias Canetti, Het boek tegen de dood. Uit het Duits vertaald door Rita van Hengel. Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam – Antwerpen 2016

Elias Canetti en zijn obsessie: de dood (3)

"Elk jaar zou een dag langer moeten zijn dan het jaar daarvóór: een nieuwe dag waarop nog nooit iets is gebeurd, een dag waarop er niemand is gestorven.

*

"Misschien zou het helemaal niet zo erg zijn om vrolijk te sterven, zolang je maar nooit vrolijk de dood van iemand anders hebt beleefd."

*

"Ik begrijp de religie zoals ik haar nog nooit heb begrepen, een gevoel dat je alleen maar religieus kunt noemen beheerst mij op dit moment volkomen. Religie is het gevoel van een verbinding met de doden. Misschien is in sommige mensen dat gevoel zo sterk geweest dat het de doden werkelijk tot leven wekte. –– Christus?"

[1956]

Uit: Elias Canetti, Het boek tegen de dood. Uit het Duits vertaald door Rita van Hengel. Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam – Antwerpen 2016

Elias Canetti en zijn obsessie: de dood (2)

"Leegte in een café dat net nog vol was. De verdwenen kinderen, hun verstomde stemmen. De plotselinge kracht van de klok. De twee serveersters die nu de macht grijpen; er wordt hun niets meer verboden en ze hebben zich gehandhaafd. Zo'n leegwording is altijd kalmerend en droevig tegelijk; alsof je een plaats hebt waar de dood je niet bereikt; en alsof hij de anderen al allemaal heeft gehaald."

[1953]

Uit: Elias Canetti, Het boek tegen de dood. Uit het Duits vertaald door Rita van Hengel. Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam – Antwerpen 2016

Elias Canetti en zijn obsessie: de dood (1)

"Ze vragen je altijd wat je eigenlijk bedoelt als je op de dood scheldt. Ze willen van jou de goedkope vormen van hoop die in de religies tot vervelens toe worden opgedreund. Maar ik weet niets. Ik kan er niets over zeggen. Het is mijn karakter, mijn trots, dat ik de dood nog nooit heb gevleid. Zoals iedereen heb ook ik soms, heel zelden, naar hem verlangd, maar geen mens heeft ooit een lofprijzing van de dood van mij gehoord, niemand kan zeggen dat ik voor hem heb gebogen, dat ik hem heb erkend of goedgepraat. Ik vind hem nog steeds even nutteloos en slecht als altijd, het fundamentele kwaad van al wat bestaat, het onopgeloste en onbegrijpelijke, de knoop waarin alles van oudsher verstrikt en gevangen zit en die nog niemand heeft durven doorhakken."

[1951]

Uit: Elias Canetti, Het boek tegen de dood. Uit het Duits vertaald door Rita van Hengel. Uitgeverij De Arbeiderspers, Amsterdam – Antwerpen 2016